Strona główna» Usługi» Badania i pomiary hałasu

Badania i pomiary hałasu

Oferta w zakresie wibroakustyki

Laboratorium nasze świadczy usługi z zakresu:

  • pomiarów według dyrektywy hałasowej 2000/14/WE (wraz z późniejszymi zmianami) - w pełnym zakresie

  • pomiarów według dyrektywy maszynowej 2006/42/WE – w pełnym zakresie

  • pomiarów na stanowiskach pracy – uznawanych przez PIP np. w zakładach pracy, w przedszkolach itp.

  • pomiarów hałasu do środowiska naturalnego – uznawanych przez PIOŚ np. obiekty budowlane, obiekty przemysłowe, lotniska, instalacje przemysłowe, ekrany dźwiękochłonne itp.

  • identyfikacji źródeł dźwięku umożliwiających ograniczenie emisji hałasu przez maszyny, urządzenia oraz obiekty przemysłowe

  • asysty pomiarowej w trakcie minimalizacji hałasu urządzeń, dokonywanej np. przez ich producenta bądź użytkownika.

 

Pomiary akustyczne – wpływ hałasu na człowieka i środowisko

Oddziaływanie hałasu na organizm człowieka zachodzi w trzech płaszczyznach: bezpośredniej - na ucho środkowe i wewnętrzne, pośredniej - na układ nerwowy i psychikę oraz na zasadzie odruchu – na inne narządy. Hałas o bardzo wysokim poziomie (sto kilkadziesiąt dBA) docierając do ucha ma tak duże ciśnienie, iż w sposób mechaniczny niszczy narząd słuchu (uszkadza bębenek). Długotrwałe działanie hałasu o poziomie powyżej 85 dBA powoduje narastanie zjawiska uszkadzania słuchu, a w ekstremalnych sytuacjach nawet głuchotę. Dźwięki o poziomach niższych, a nawet bardzo niskich, też nie są dla organizmu obojętne. Źle są tolerowane bodźce akustyczne nagłe, niespodziewane, stąd też hałas nagły i krótkotrwały, o dużym natężeniu, odczuwa się często jako nieprzyjemny „efekt zaskoczenia”, który w pewnych warunkach może być szkodliwy dla zdrowia. Przebywanie w „hałaśliwym” środowisku ma niewątpliwie wpływ na słuch. Im większe natężenie hałasu, tym krótszy czas potrzebny jest do wystąpienia zjawiska adaptacji słuchu, a co za tym idzie do zjawiska zmęczenia. Adaptacja polega na czasowym obniżeniu progu słyszenia, co oznacza, że po pewnym czasie słuch wraca do normy.

Ze względu na swoje cechy hałas obejmuje oddziaływaniem liczne grupy społeczności w środowisku naturalnym, jak i w środowisku pracy, powodując silne emocje. Źródłami hałasu w środowisku pracy są najczęściej maszyny i narzędzia (np. młoty pneumatyczne, wiertarki, szlifierki), a w środowisku naturalnym pojazdy komunikacji drogowej, szynowej, lotniczej, wodnej, urządzenia komunalne (windy, hydrofory, transformatory, pompy). Ze względu na źródło i miejsce występowania hałasu, wyróżnia się hałas przemysłowy, komunikacyjny (drogowy, kolejowy, lotniczy), komunalny (osiedlowy), mieszkaniowy (domowy). Do najpowszechniejszych i najbardziej uciążliwych źródeł hałasu należy komunikacja drogowa. Poziomy dźwięku środków komunikacji drogowej wynoszą 75–90 dBA. Komunikacja lotnicza i kolejowa, mimo powodowania hałasów o wyższych poziomach, jest oceniana jako mniej uciążliwa niż ruch drogowy. Komunikacja lotnicza emituje na okoliczne tereny hałas o poziomie 80–110 dBA. Jest on najbardziej uciążliwy, a wręcz szkodliwy, lecz jego oddziaływanie dotyczy stosunkowo niewielkiej liczby ludności zamieszkałej w pobliżu lotnisk. Hałas kolejowy, z uwagi na swą cykliczność, może stwarzać problemy na terenach otaczających linie kolejowe. Zakłady przemysłowe są źródłami hałasu wywołanego pracą maszyn i urządzeń. Wewnątrz hal przemysłowych hałas sięga 80–125 dBA i w znacznym stopniu przenosi się na tereny sąsiadujące. W sąsiedztwie zakładów przemysłowych poziomy dźwięku osiągają wartości od 50 dBA (mało uciążliwe) do 90 dBA (bardzo uciążliwe).

Problem hałasu jest ważnym problemem technicznym, społecznym i ekonomicznym.

Co dają badania hałasu i w jaki sposób wyniki mogą być wykorzystywane do podniesienia niezawodności i bezpieczeństwa obrabiarek?

Prowadzenie badań hałasu maszyn i urządzeń w celu ich dostosowania do wymagań Unii Europejskiej pozwala na wprowadzanie tych maszyn i urządzeń do obrotu na rynkach całej Unii. Ma to duże znaczenie dla polskich producentów i importerów, którzy w ramach swojej działalności zobligowani są do deklarowania i zapewnienia zgodności wyrobów z dyrektywami nowego podejścia UE, umożliwiającymi wprowadzanie maszyn i urządzeń do obrotu towarowego.

Aparatura, w którą wyposażone jest laboratorium, pozwala na uzyskanie wyników w trybie rzeczywistym, a to umożliwia bieżącą ocenę efektów zmian wprowadzonych w wyrobie (oferowana usługa w tym zakresie to asysta pomiarowa).

Normy i dokumenty normatywne

Poniżej podano dokumenty normatywne określające sposób pomiaru oraz dopuszczalny hałas emitowany do środowiska naturalnego i środowiska pracy. Dokumenty te obligują producentów, importerów i użytkowników do pomiarów hałasu i ewentualnego podejmowania stosownych działań technicznych.

Dyrektywa UE tzw. Hałasowa 2000/14/WE (EC), wraz z późniejszymi zmianami zawartymi w Dyrektywie 2005/88/WE, wdrożona do prawa polskiego Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 21.12.2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska - Dz. U. z 2005 r. Nr 263, poz. 2202.

Dyrektywa ta dotyczy maszyn i urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń (emitujących hałas do środowiska naturalnego), podlegających ograniczeniu oraz oznaczeniu gwarantowanego poziomu mocy akustycznej, wyszczególnionych w załącznikach do niniejszej dyrektywy oraz zapewnienia w produkcji seryjnej ustalonego dopuszczalnego poziomu hałasu.

Dyrektywa UE tzw. Maszynowa 2006/42/WE (EC), wdrożona do prawa polskiego Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z dnia 21.10.2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn - Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1228.

Dyrektywa ta określa wymagania dotyczące poziomu hałasu na stanowisku operatora oraz zawiera informacje dotyczące emitowanej przez maszyny i urządzenia mocy akustycznej, które należy zamieścić w ich dokumentacji (§ 59, pkt 1.21 w/w Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21.10.2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn - Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1228).

 

Wymienione wyżej dyrektywy zawierają ogólne wymagania w zakresie emisji hałasu, które muszą spełniać maszyny i urządzenia; badania prowadzone przez Laboratorium opierają się na szczegółowych wymaganiach i metodach pomiaru opisanych w normach zharmonizowanych z wymienionymi wyżej dyrektywami. W przypadku Dyrektywy Hałasowej w załączniku zamieszczono odwołania do stosownych norm przedmiotowych, opisujących sposób przeprowadzenia pomiaru (załącznik 4 do Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21.12.2005r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska - Dz. U. z 2005 r. Nr 263, poz. 2202).

Rozporządzenia, w których zawarte są wartości dopuszczalne dla środowiska naturalnego, jak również środowiska pracy to:

  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. 2007 r. Nr 120 poz. 826)

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2002 r. Nr 217 poz. 1833 wraz z późniejszymi zmianami).

 

Zakres prowadzonych przez Laboratorium pomiarów

W ramach swojej działalności Laboratorium może prowadzić pomiary:

  •  hałasu środowiskowego o natężeniu 0–140 dBA, w zakresie 20 Hz–20 kHz, (poniżej przedstawiono przykład pomiaru hałasu przy drodze szybkiego ruchu)

 

Przykład 1. Pomiar skuteczności ekranów dźwiękochłonnych(rys 1) oraz pomiar hałasu przy torach kolejowych (rys 2).

Pomiar skuteczności ekranów dźwiękochłonnych

Rys. 1                                                                                         Rys. 2

  • hałasu maszyn i urządzeń w zakresie 0–140 dBA, w tym określanie mocy akustycznej maszyn i urządzeń zgodnie z wymaganiami stosownych norm i dyrektyw w zakresie 20 Hz–20 kHz oraz pomiar hałasu na stanowisku pracy

 

Przykład 2. Pomiar mocy akustycznej maszyny (rys 3) oraz pomiar mocy akustycznej urządzenia wraz z pomiarem hałasu na stanowisku pracy (rys 4),  pomiar na stanowisku pracy (rys 5)

Pomiar mocy akustycznej maszyny

- wartości skutecznej przyspieszeń drgań miejscowych o natężeniu 0 – 100 m/s2, oddziaływujących na operatorów maszyn i urządzeń, w zakresie 0,8 – 10kHz

Przykład 3. Aparatura do pomiarów drgań na siedzisku (rys 6) oraz przykład pomiaru drgań oddziaływujących na operatora (rys 7)

Aparatura do pomiarów drgań

      Rys. 6                                                                                         Rys. 7

  •  pomiary umożliwiające sporządzanie „zdjęć akustycznych” badanych obiektów; badania takie wspomagają np. dobór odpowiednich ekranów akustycznych, obniżających zanieczyszczenie środowiska hałasem - identyfikacja źródła pomaga w określeniu konkretnej lokalizacji ekranu, natomiast analiza częstotliwościowa ułatwia dobór materiału o odpowiednich właściwościach tłumiących.

Poniżej przedstawiono przykład zastosowania na terenie przemysłowym – identyfikacja dwóch źródeł dominujących w określonej częstotliwości.

Przykład 4. Identyfikacja źródeł hałasu w terenie przemysłowym – określenie punktów powstawania hałasu przekazywanego do środowiska celem późniejszego obniżenia ich  emisyjności poprzez ewentualne zastosowanie ekranów itp. (rys 8)

Identyfikacja źródeł hałasu w terenie przemysłowym

Rys. 8

 

Pomiary w zakresie wibroakustyki

W ramach swojej działalności Laboratorium może prowadzić w dziedzinie wibroakustyki następujące pomiary metodami akredytowanymi (wykaz na stronie www.PCA.gov.pl w sekcji laboratoriów badawczych pod numerem AB 197)

Pomiary hałasu:

  • pomieszczeń w budynku mieszkalnym i użyteczności publicznej

  • pomieszczeń technicznych (węzły cieplne, instalacja wentylacyjna, instalacja dźwigowa, transformatory i inne urządzenia stanowiące wyposażenie techniczne budynku)

  • maszyn i urządzeń tj. poziom mocy akustycznej maszyn i urządzeń, poziom hałasu na stanowiskach pracy

  • narzędzi z napędem nieelektrycznym

  • obiektów przemysłowych

  • dróg, linii kolejowych i tramwajowych

  • lotnisk, tras przelotów, terenów przyległych do lotniska

  • ekranów dźwiękochłonnych

  • obiektów produkcyjnych

  • miasta lub jego fragmentów, obszarów kraju, województwa, gminy.

 

Laboratorium Instytutu Zaawansowanych Technologii Wytwarzania posiada w swojej ofercie pomiar techniką holografii akustycznej, która polega na identyfikacji źródeł dźwięku metodą beamforming zarówno w maszynach, jak i w obiektach przemysłowych

Pomiary drgań:

  • narzędzi z napędem

  • pojazdów wyposażonych w siedziska

  • maszyn i urządzeń.

Do pobrania

Adobe Acrobat Document karta katalogowa pdf [208.32 KB]